Informe Lumen VII: Analizamos as políticas de integración e inclusión da Unión Europea na Axenda de Migracions.

Nesta sétima entrega dos informes breves Lumen queremos profundar as iniciativas que está desenvolvendo a Unión Europea dentro da súa Axenda de Migracións para os próximos anos.

En concreto analizamos o Plan de Acción para a Integración e a Inclusión da Comisión Europea. Este documento é un dos instrumentos que desenvolver o Pacto Europeo sobre Migración e Asilo na Unión Europea ao que dedicamos o preimeiro informe Lumen. A mirada que propoñemos trata de poñer en contexto ambas propostas en analizar os alicerces e grandes coordenadas da folla de ruta para a migración que se está construíndo. Á luz dos datos que axudan a contrastalo, recollemos as claves sobre as súas implicacións en termos do relato sobre as migracións, as políticas específicas e as oportunidades e desafíos que nos presenta.

A nova folla de ruta da Unión Europea se estrutura en tres grandes eixes: control de fronteiras, control de fluxos e impulso de políticas xerais de cohesión social con apoios específicos no acceso a dereitos para grupos vulnerables específicos.

En termos da narrativa, a defensa da integración como un compromiso bidireccional e que require o aporte da sociedade no seu conxunto parécenos positivo. Con todo, reforza a idea de “un estilo de vida europeo” no que os elementos de radicalización son un factor exóxeno que dalgún xeito prodúcense debido aos efectos da migración.

O Plan parece responder máis á inmigración que a UE quere ter que á que realmente ten. A proposta céntrase en catro eixes principais como elementos crave nos procesos de integración: educación, emprego, saúde e vivenda. A realidade dos fluxos migratorios mixtos, da inmigración irregular e da migración forzosa coloca ás persoas migrantes en situacións de vulnerabilidade profunda que require, non de políticas e medidas puntuais, senón de plans integrais.

O marco de acción ten dúas implicacións principais. Por unha banda, orienta as políticas e narrativas dos estados membro afectando ao final ás ferramentas de financiamento do traballo coa poboación migrada. Doutra banda, abre o debate sobre as vías efectivas de migración legal onde temos a responsabilidade de participar. 

Xornada Mundial do Migrante e Refuxiado 2021. Cara a un ‘Nós’ cada vez máis grande.

O vindeiro domingo 26 de setembro celébrase, como cada ano, a Xornada  Mundial do  Migrante e Refuxiado, co obxectivo de sensibilizar á sociedade sobre  os desafíos constantes que sofren os  migrantes e refuxiados no mundo, persoas en situación de vulnerabilidade que buscan unha vida digna noutros lugares. 

É importante non esquecer o alcance tan catastrófico que tivo a pandemia en todos os recunchos do mundo, cun maior impacto nas persoas máis vulnerables da sociedade, cuxos dereitos humanos quedaron ao carón. Por iso, o Papa Francisco explica que “se coñecemos a súa historia, poderemos comprendelos” e, deste xeito, loitar e velar polos dereitos de cada persoa, entendendo que miles de vidas que vense obrigadas a deixalo todo atrás non han de quedar desamparadas. 

A (JMMR) Xornada Mundial do Migrante e Refuxiado avoga por unha concienciación social que deixe ao carón, citando ao Santo Pai, “o noso medo dos outros, dos descoñecidos, dos marxinados, dos forasteiros que chaman á nosa porta en busca de protección, seguridade e un futuro mellor”, enxalzando a nosa humanidade, sen diferenciar unha vida pola súa condición social ou humana. 

Persoas sen igualdade de oportunidades, destinadas a fuxir dos seus fogares, familias enteiras marxinadas buscando un lugar onde sentirse seguras. É unha realidade innegable que hai que combater e, por iso, a  JMMR apoia e  intercede polos seus dereitos de maneira que podamos construír un “Nós” universal nunha sociedade que entenda que todas as vidas son valiosas.

Para máis información sobre a  JMMR, accede aquí.

# SoloConUnaOportunidad: pola reforma do Regulamento de Estranxeiría para a integración de mozas que migran sós

A reforma do Regulamento de Estranxeiría proposta polo Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, e aínda pendente de aprobación polo Goberno, supoñería unha aposta por mellorar a vida de moitos mozos que chegaron sós ao noso país e aínda viven connosco.  Desde SJM lanzamos a campaña #SoloConUnaOportunidad: unha forma de visibilizar o impacto que esta decisión política tería na vida de miles de mozos migrantes. Actualmente, persoas como Mohammed ven paralizada a súa traxectoria vital, xa que deben renovar os seus papeis cumprindo requisitos económicos pensados para poboación con alto poder adquisitivo. Con esta reforma, estes mozos poderían obter un réxime de permisos de residencia axustados á súa realidade. Unha medida que supoñería maior estabilidade na situación administrativa de Mohamed, para poder centrarse exclusivamente no seu curso de xardinería e nas súas futuras oportunidades laborais.

             Ademais do desafío que supón migrar sendo menor de idade, sen compañía e sen redes de apoio, os e as menores non acompañados que chegan ao noso país enfróntanse a unha regulación de estranxeiría que non se axusta á súa realidade vital e que esixe requisitos de difícil alcance para continuar tendo unha autorización de residencia unha vez son maiores de idade. Ante estas dificultades, o Ministerio publicou o pasado mes de marzo un borrador de proposta de modificación dos artigos do Regulamento de Estranxeiría que regulan o réxime dos e das menores non acompañados, así como daqueles mozos que acceden á vida adulta tras estar tutelados por unha administración. Este borrador someterase a debate para a súa aprobación no seo do Goberno de España no futuro inmediato. Da vontade política depende esta decisión coa que miles de persoas poderían optar a ter un futuro digno na nosa sociedade.

            Que novidades incluiría esta reforma?

            Consulta nesta táboa os principais cambios que se propoñen:

            Coa campaña #SoloConUnaOportunidad, mozos como Mohammed, que forman parte dalgúns dos recursos de acompañamento da rede SJM con este colectivo, contan os seus plans de futuro que neste momento seguen paralizados á espera dunha oportunidade que lles permita participar plenamente na sociedade e ter un proxecto vital máis estable.

            Esta campaña enmárcase dentro do traballo conxunto dun grupo de organizacións de sociedade civil en defensa dos dereitos da infancia migrante.

Publicamos o noso informe «Enfocar a mirada: cara a un modelo de acollida integral que poña no centro ás persoas»

Coa chegada do Covid-19 os Estados membros da UE comezaron a tomar medidas para limitar o contaxio: confinamento, distancia social, restricións de mobilidade nacionais e internacionais… Estas medidas tiveron consecuencias directas nas persoas solicitantes de protección internacional, tal e como analiza o JRS Europa no seu informe De mal a peor: o Covid-19 profunda nas brechas dos sistemas de acollida de refuxiados, publicación que estuda o impacto do Covid-19 nas condicións de acollida de persoas refuxiadas.

No caso de España recoñécense elementos comúns ao exposto a nivel europeo, aínda que identificamos particularidades relacionadas coas políticas concretas adoptadas en España para atenuar a crise sanitaria, ademais de coincidir co proceso de transformación do noso sistema de acollida. Neste contexto expómonos: Que achegas pode facer o SJM a un novo modelo de acollida? Que leccións aprendidas poderían sumar no modelo?

Desta reflexión nace o noso informe Enfocar a Mirada, onde ofrecemos as leccións aprendidas do estudo europeo e a visión do SJM sobre o sistema de acollida en España: cara a onde debe ir encamiñado e a nosa visión de como se está dando resposta ás persoas con necesidades de protección. Por último, presentaremos a nosa proposta de modelo comunitario, a través do patrocinio e a rede de comunidades de hospitalidade.

Descarga o informe completo aquí

Publicamos o informe Lumen V ‘Canle de Atención Virtual: aprendizaxes e retos de futuro’

Continuando coa serie de estudos LUMEN, que pretenden dar a coñecer a actualidade migratoria, sae á luz o quinto informe ‘Canle de Atención Virtual: aprendizaxes e retos de futuro’. Con motivo do primeiro aniversario da declaración do Estado de Alarma en España, esta entrega centra a mirada na resposta articulada que dende o Servizo Xesuíta a Migrantes levouse a cabo nun momento de crise tan complexa para todos.

A través deste canle – servizo novo e creativo xurdido a raíz do primeiro confinamento – o Servizo Xesuíta a Migrantes tentou replicar as súas atencións habituais, axustándose a un contexto completamente distinto e ofrecendo respostas en momentos de moitas dúbidas. Ademais, a canle permitiu coñecer con detemento os problemas e preocupacións ás que se enfrontaron as persoas en cada etapa do atípico 2020:

Que sucede coa miña cita con Estranxeiría? Se os meus documentos caducan durante o estado de alarma, terán validez? Podería a Administración responder durante a alarma e requirir nova documentación? Podo chegar a un acordo co meu caseiro para postergar o pago do alugueiro pola miña nova situación? Podo volver a España se me quedei atrapado fóra? E se estaba de turismo en España e canceláronme todos os voos ao meu país?

Reflexionando sobre o seu funcionamento, as aprendizaxes extraídas e os retos que quedan no horizonte, con este informe queremos agradecer a toda a cidadanía polo esforzo conxunto e a solidariedade mostrada nun momento tan complicado, que nos impulsa a seguir traballando de maneira nova por estar preto das persoas migrantes en España.


DESCARGA O DOCUMENTO AQUI

Informe: Poboación de orixe inmigrado en España 2020

Publicamos outro ano máis o informe anual ‘Poboación de orixe inmigrado en España, 2020’. Unha análise demográfica, á luz dos datos oficiais, de poboación estranxeira e nada no estranxeiro en España e a súa evolución durante a última década. Así mesmo o informe detense nos grupos de poboación foránea máis relevantes.

A comezos do 2020, a poboación nada no estranxeiro supoñía case un 15% da poboación total, preto de 7 millóns de persoas (das cales un 28% son cidadáns dalgún estado da UE), mentres que a poboación estranxeira residente era do 11%. Respecto a 2019, a maior variación positiva de cifras tivo lugar entre a poboación residente nada no estranxeiro (+457.864). O saldo migratorio sitúase en 454.232, unha magnitude superior á da poboación total.

Entre os principais grupos de poboación inmigrada segundo o seu país de nacemento, Marrocos (+800.000), Romanía (case 580.000) e Colombia (case 500.000) son as tres principais nacionalidades estranxeiras. Séguenlles Ecuador, Venezuela, Reino Unido, Arxentina e Perú.

O informe conclúe que se acentúa a tendencia de movementos migratorios iniciados en 2016, destacando excesivamente o crecemento de poboación de Venezuela, seguida de Colombia, Marrocos e Honduras. O ideario público que en 2018 relacionaba entradas estranxeiras con entradas irregulares, desde 2019 enténdese a diversidade de orixes: máis centroamericanos e caribeños por unha banda, marroquí por outro; e europeo e chinés, nos que destacan os perfís de solicitantes de protección internacional. A pandemia de covid-19 tivo efectos claros na redución de chegadas migratorias polo peche de fronteiras internacionais. As incógnitas de futuro son saber canto durará este peche e como afectará a crise económica derivada da pandemia nos fluxos migratorios.

DESCARGA AQUÍ O INFORME ‘Poboación de orixe inmigrado en España 2020’

Publicamos o Informe LUMEN IV ‘A expulsión como arma contra a estancia irregular’

Continuando coa serie de estudos LUMEN, que pretenden dar a coñecer a actualidade migratoria, sae á luz o cuarto informe ‘A expulsión como arma contra a estancia irregular’. Nesta cuarta entrega ponse de relevo unha parte importante da realidade migratoria: a estancia irregular.

As persoas que entran e residen nun país de forma irregular enfróntanse a unha crecente vulnerabilidade, máis aínda agora coa pandemia mundial. Calcúlase que en España son 500.00 persoas que viven nesta situación.

Nesta entrega abordaremos o que establece A Lei de Estranxeiría española sobre a situación irregular en canto a sancións de multa e infracción ou expulsión, poñendo o acento nas sentenzas do TJUE de 2015 e 2020 para poder, así, expor finalmente algunhas reflexións: debe ser considerada a estancia irregular como unha infracción grave? Debe ser castigada coa expulsión? E aínda cunha multa? Establecemos, por último, con axuda das respostas a estas preguntas, un claro posicionamento ante esta situación.

DESCARGA O DOCUMENTO COMPLETO AQUÍ

Proposta para Reforma do Regulamento de Estranxeiría que garante inclusión de nenos, nenas, mozos e mozas migrantes non acompañados.

ENTIDADES E PROFESIONAIS DE INFANCIA E MIGRACIÓN PROPOÑEN UNHA MODIFICACIÓN DO REGULAMENTO DE EXTRANXEIRÍA QUE GARANTE O DEREITO PARA DOCUMENTARSE DOS NENOS E NENAS QUE CHEGAN SÓS A ESPAÑA.

Estas propostas, realizadas no marco do trámite de consulta pública aberto polo Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións a principios de febreiro, teñen como único fin facilitar a tódoslos nenos e nenas a súa transición á vida adulta.

A proposta de modificación que expoñen os profesionais e entidades expertas teñen como obxectivo garantir a plena e efectiva integración na sociedade española destes nenos, nenas, mozos e mozaas, de acordo coa lexislación nacional e internacional que garante a protección dos Dereitos Humanos, e, en especial, os Dereitos da infancia.

O documento presentado céntrase nos artigos relativos á identificación, documentación, tramitación e renovación das autorizacións de residencia e traballo dos nenos, nenas e adolescentes que chegaron sós a España e que estiveron baixo a garda e/ou tutela das entidades públicas de protección das Cidades e Comunidades Autónomas. Seguindo a liña das recomendacións do Defensor do Pobo xa aceptadas polo Ministerio, exponse a necesidade dunha modificación exhaustiva dos artigos 196, 197 e 198, e, dando un paso máis, propóñense modificacións dos artigos 148, 190 e 211 do mesmo texto regulamentario.

Ademais, inclúense varias Disposicións Transitorias para a aplicación retroactiva do Regulamento, co obxectivo de documentar a todos os mozos e mozas que, aínda que foron menores de idade desde o 1 de xaneiro de 2018 ata a actualidade, non accederon á súa documentación a pesar de ter dereito a iso, o que lles sitúa en situación de exclusión social.

O Regulamento actual multiplica trámites administrativos, dilúe responsabilidades entre as distintas administracións e non proporciona respostas áxiles e eficaces ás necesidades reais destes nenos e nenas. A falta de autorización de traballo automática para os mozos e os mozas migrantes en idade laboral, as esixencias ao sector empresarial e aos mozos e mozas para a tramitación da súa autorización de traballo e posterior contratación, a vixencia de tan só un ano das tarxetas de residencia dos menores tutelados e os obstáculos para a súa renovación, as dificultades na obtención das cédulas de inscrición e a disparidade de criterios a nivel provincial para a súa tramitación e o non recoñecemento da validez dos documentos de identidade dos nenos e nenas expedidos polas Autoridades dos seus países de orixe, son algunhas das cuestións que abocaron á infancia e mocidade á máis absoluta indefensión.

CONSULTA AQUÍ LA NOTA DE PRENSA CON TODAS LAS PROPUESTAS Descarga

CONSULTA AQUÍ EL DOCUMENTO COMPLETO DE PROPUESTAS DE REFORMA RLOEX Descarga

O SJM renova a súa imaxe corporativa

O Servizo Xesuíta a Migrantes – España (SJM) renova a súa imaxe corporativa para seguir consolidando o seu traballo de acompañamento, servizo e defensa ás persoas migrantes e refuxiadas. Hai máis de 10 anos o SJM naceu como unha rede que aglutina ás organizacións sociais xesuítas que traballan en diversas cidades acompañando á poboación migrante. Nos últimos tempos, a rede foise consolidando en máis espazos da xeografía española. Este cambio que afronta agora a entidade responde á misión e visión que nos acompañou desde as nosas raíces: a necesidade de responder os cambios sociais e a convicción de que a mobilidade e a adaptación é unha calidade e unha condición intrínseca de todos os seres humanos.

Esta renovación de imaxe e da páxina web supón unha aposta actualizada que nos axuda a comunicar quen somos no noso contexto actual. O novo logo responde a unha figura simplificada, moderna e estilizada, cunha cor coherente co do Sector Social da Compañía de Jesús, ao cal pertence SJM. A tipografía suave simboliza a proximidade e a calidez coa que o persoal profesional e voluntariado desempeñan o seu labor diario.

O ‘m’ de migrantes representa a nosa esencia principal: a parte superior representa unha ponte de achegamento a outras culturas e relixións, onde a diversidade é riqueza e a discriminación non ten lugar. A parte inferior está formada por tres brazos que responden as tres palabras que configuran o lema da organización irmá do SJM, o Servizo Xesuíta a Refuxiados (JRS): acompañar, servir e defender.


SJM é unha rede de entidades que traballan pola defensa dos dereitos das persoas migrantes e o seu pleno acceso á cidadanía, presentes en 10 cidades do territorio: Barcelona (Migra Studium), Bilbao (Fundación Ellacuría), Burgos (Atalaia Intercultural), Madrid (Pobos Unidos-Pai Rubio), San Sebastián (Asoc. Loiolaetxea), Sevilla (Asoc. Claver), Tudela (Centro Lasa), Valencia ( SJM Valencia), Valladolid (Rede Íncola), ademais dunha oficina técnica en Madrid e outra de atención en Melilla.

Moria non pode ser o final do camiño

O Servizo Xesuíta a Migrantes lamenta a situación de abandono e o fracaso na acollida de refuxiados en Moria e noutros lugares da Fronteira Sur e reitera o seu compromiso e dispoñibilidade da súa rede de comunidades de hospitalidade en todo o territorio español.

Lesbos é unha icona, despois do incendio no campo de refuxiados de Moria, do fracasado modelo de política migratoria en Europa. En Lesbos preséntase un modelo de primeira acollida que non ten capacidade suficiente non só para albergar, senón tamén para acoller dignamente a persoas que foxen da violencia e da guerra nos seus lugares de orixe. Por desgraza, esta situación repítese noutras partes da fronteira sur europea, acompañados polo SXM.

Unha situación insostible leva cinco anos en Moria, mentres Europa mira para outro lado.

Un campo con capacidade para 3.000 persoas e onde residen 13.000. Destes, o 40% son nenos, dos cales máis de 400 son menores sen as súas familias. Familias enteiras que tiveron que abandonar as súas casas fuxindo do conflito e da morte. Tamén persoas de diferentes partes de África, onde a violencia é estrutural.

Unha Europa insolidaria que non soubo cumprir as súas obrigas de xeito coordinado e que cada vez exterioriza máis as súas fronteiras. Moitas organizacións internacionais como ACNUR, a OIM, especialmente nesta época de pandemia, advertiran do perigo para os campos de refuxiados de experimentar estas condicións de masificación, debido á imposibilidade de cumprir os requisitos sanitarios mínimos e o distanciamento social.

A realidade do CETI de Melilla e a experiencia na Praza de touros desa cidade autónoma, fálanos de tristes paralelismos.

A posición de ACNUR, OIM e o comisario para os dereitos humanos do Consello de Europa ao respecto tamén é significativa. Así mesmo, actualmente existe unha “estabilización” de solicitantes de asilo en Melilla, Ceuta ou Canarias, cortando o seu dereito fundamental á libre circulación e á libre elección de residencia, malia que a sentenza do Tribunal Supremo confirmou ese dereito.

Parece que Europa comeza a espertar moi timidamente despois das manifestacións en Alemaña e noutros recunchos do continente. O Novo Pacto sobre Migracións e Refuxios agárdase con expectación, aínda que algúns expertos non prevén cambios significativos que poñan ás persoas no centro e non nas fronteiras.