A pandemia restrinxe os dereitos fundamentais nos CIE

Onte pola tarde tivo lugar unha mesa redonda organizada desde o Servizo Xesuíta a Migrantes á mantenta do informe “COVID-19 e internamento de inmigrantes: Leccións (non) aprendidas” do Jesuit Refugee Service.

A mesa contou coa participación de Iván Lendrino Tejerina (coordinador do programa CIE de SJM), Josep Buades Fuster SJ (coordinador do programa de Fronteira Sur de SJM e director da Asociación Claver- SJM), Arcadio Diaz Tejera (Maxistrado e Xuíz de control de estancia do CIE das Palmas), Elena Arce Jiménez (Técnica xefe da área de Migracións e Igualdade de Trato na oficina do Defensor do Pobo) e Paloma Favieres Ruiz (Coordinadora dos servizos xurídicos de CEAR).

Tal e como indicou Arcadio Díaz Tejera “A pandemia xerou unha deriva restritiva en materia de dereitos fundamentais”. Nun ano no que o sociosanitario foi e segue sendo especialmente preocupante e estratéxico, as deficiencias estruturais que neste ámbito presentan os Centros de Internamento de Inmigrantes (CIE) puxeron en cuestión a súa necesidade de existir. «Hai que evitar que se entre no CIE: as garantías no centro son mínimas» asegurou Paloma Favieres, ao que Elena Arce engadiu: «co confinamento e o Estado de Alarma, a función dos CIE empezou a carecer de sentido».

Entre os temas que estes relatores puxeron sobre a mesa, cabe destacar: o papel deficiente da atención xurídica e social dentro dos CIE e, especialmente, un empeoramento nas condicións sociosanitarias. Un exemplo do primeiro púxoo Díaz Tejera con este testemuño: “O 25 de setembro entraban no CIE 42 mozos (29 Mali, 9 de Senegal, 2 Gambia e 1 Mauritania). Cando lles pregunto a todos eles a súa procedencia e que se coñecían o que era a protección internacional, todos dicían que non. Os migrantes deberían coñecer os seus dereitos de protección, non só preguntando, tamén se lles debe ofrecer. Os propios mozos non ven como suxeitos de dereitos, só piden algo para comer».

Neste ámbito, Paloma Favieres insistiu en que “mellorar a asistencia letrada e a tradución na atención xurídica son dous aspectos fundamentais, sumado ás ganas, o amor á profesión e crer no que fas.

Aspectos sociosanitarios

No acto de onte quedou constancia de que actualmente, a asistencia sociosanitaria que se está prestando nos CIE é moi deficiente. Para Elena Arce: “A noticia deste ano de pandemia respecto aos CIE non é nin moito menos que durante meses non houbese persoas internadas, a noticia é Samba Martine. Unha sociedade civil que 11 anos despois conseguiu que a nai e a filla desta persoa que faleceu no centro de internamento de Madrid sexan indemnizadas e haxa unha resolución de asunción de responsabilidade patrimonial por parte da administración. No medio dunha pandemia, o momento é aínda máis propicio reflexionar sobre isto. É importante ver e analizar esa resolución para ver que tipo de asistencia sanitaria préstase nos CIE».

“O COVID-19 puxo de manifesto que a única alternativa para as persoas que viñan dos CIE baleirados foron os programas de Axuda Humanitaria – sostivo Paloma Favieres – diferenciando entre prazas de emerxencia e prazas estables, non podendo converter as prazas de emerxencia en estruturais”. Así, evidenciouse que durante os meses de baleirado “ninguén botou de menos aos CIE”, segundo afirmou Iván Lendrino, coordinador do Programa CIE do SJM, sendo a Hospitalidade da sociedade civil a reacción máis proporcionada e adecuada ante as migracións forzosas.

Consulta o informe nesta ligazón.