CIE 2019 ‘Hamar urte beste aldera begira’ txostenaren eranskina argitaratu dugu

CIE 2019 txostenaren eranskina argitaratu dugu, Barne Ministerioaren zifra ofizialekin; aurten hilabete batzuen atzerapenarekin datoz eta datu gutxiagorekin, hau da, ez dute Gardentasunaren Legea betetzen.

SJMk urteko txosten guztiak Gobernuak emandako zifrak kontrastatuz garatu izan dituen arren, 2019ko txostena argitaratu zenean zifrarik gehienak falta ziren, eta hori ezin da justifikatu COVID-19aren pandemian egon arren. Eranskinean adierazten den bezala “Informazio gabeziak galdera ugari sortzen du, gardentasun gabeziaren arrazoi subjektiboei buruz ez ezik, datu bakoitzaren atzean dauden errealitate objektiboengatik ere bai”.

CIE 2019 Txostena, “Hamar urte beste aldera begira”, argitalpen honi atxikita doa eta CIEetako egoerari buruzko azterketaren eta ikerketaren inguruko hamargarren argitalpena da. Urteroko lan honek zentro horien barruan gertatzen diren eskubide-urraketen zerrenda luzea aztertzen du, CIE Erregelamendua aztertzen du (etengabe urratzen da eta Erregelamenduan bertan jasotako eskubideak bermatzen ez dituen espetxe-eredua iraunarazten du) eta SJMko taldeek bisitetan ikusten dutenaren zifrak laburbiltzen ditu.

2019ko txosten honen eranskinean agertzen diren datuak hiru ataletan banatuta daude: barneratzearen berri ematen duen zifra ofizialen araberako zortzi puntuko zerrenda bat; barneratzeari buruzko zifrak; eta Atzerritarren fiskal ordezkarien CIEei buruzko ikuspegia, une honetan Espainian dauden zazpi CIEetan banatuta.

Jesuiten Sektore Sozialak bat egin du Kanariar Uharteetara iristen diren migratzaileei laguntza juridikorik ez emateagatik eta eskubideei buruzko informaziorik ez eskaintzeagatik herritarrek jarritako salaketekin

Hainbat erakundek, Las Palmaseko Abokatuen Elkargoa barne, salatu dute ez dela abokatuen eta interpreteen laguntzarik eskaintzen migratzaileak identifikatu ahal izateko poliziak Kanarietan egiten dituen lehen jardueretan.

Ondorioz, pertsonek ez dute legeak aurreikusitako bermerik. Lege-esparrua ezagutu gabe, nekez adieraz ditzakete beren babes-beharrak. Aurrez ere hainbat erakundek salatu dute Kanariar Uharteetara iristen diren migratzaileei harrera egiteko baldintza txarrak daudela, nazioarteko babes-profila izan ala ez; Eskubidedun Migratzaileen Sarea da salatzaileetako bat eta Sare horretan dago Jesusen Lagundiaren Sektore Soziala.

Sektore Soziala JRSren (Errefuxiatuentzako Jesuiten Zerbitzua) parte da, eta hegoaldeko mugan esperientzia du SJMren bidez; jatorrizko eta igarotzeko herrialdeetan ere bada esperientzia Alboan eta EntreCulturasen bidez; eta haurrekin eta gazteekin ere bai Mimbre sarearen bidez; harreman estua du migrazioen elizbarrutiko idazkariekin, beste erakunde batzuekin eta egoeraren berri ematen duten kazetari batzuekin ere bai, haien lana eta aldarrikapenak babestuz. Bide horiek erabiliz jarri dira harremanetan, adibidez, Maliko migratzaile batzuekin, izan ere, babes subsidiarioaren bidez asilo-profila duten arren nazioarteko babesik eskatu gabe itzuliko dituzten beldur dira. Azaldu dutenez, iritsi eta hurrengo egunean poliziak agiri bat eman zien. Itzultzaile batek esan zien paper horrek ez zuela esan nahi nahitaez itzuli egingo zituztenik. Baina abokatu bat bera ere ez dute izan eskubideen berri ematen eta nazioarteko babesa nola eskatu behar duten azaltzen ere ez. Abokatuen eta interpreteen izenik ere ez zietenez eman, ezin izan dira haiekin harremanetan egon. Bi hilabete igaro dira eta hotel batean daude konfinatuta, berrogeialdia igarotzen; inork ez die eskubideei buruzko aholkurik eman eta babesa eskatzeko eman beharreko urratsez ezer esan. Poliziak Malira itzuliko dituen beldur dira, gatazka armatuan dagoen herrialdera.

Auzitegi Nagusiak asilo-eskatzaileen zirkulazio askerako eskubidea berretsi du lurralde nazionalean

Sententziaren ondorioz, Barne Ministerioak ezin die oztoporik jarri asilo-eskatzaileei Melillatik edo Ceutatik Espainiako beste leku batzuetara eta Schengen espaziora bidaiatzeko.

Auzitegi Nagusiak 2020ko uztailaren 29an emandako aldeko epaia jaso du SJMk. Epai horretan, asilo-eskatzaile dokumentatuek lurralde nazional osoan askatasunez zirkulatzeko duten eskubideari buruzko jurisprudentzia ezartzen da, helbide-aldaketak jakinaraztea beste legezko betebeharrik ez dute:

Eskubide hori ezin da mugatu Melillatik edo Ceutatik nazioarteko babesa eskatzen dutenetara.

Atzerritarren eta Mugen komisario nagusiak ezin ditu oinarrizko eskubideak murriztu legean zuzenean oinarritu gabe, eta asilo-legeak ez dio uzten asilo-eskatzaileen zirkulazio askea eragozten.

SJMk sustatutako kasuak berezitasun prozesal bat du CEAR-ek Ceutan sustatu eta 2020ko uztailaren 28an aldeko epaia lortu zuenarekin alderatuz gero. SJMk Atzerritarren eta Mugen Komisario Nagusiaren ebazpen bat erasotzen du, bere defendatuari bidaiatzeko eskubidea ukatzen ziona. CEAR-ek txartel gorriari erantsitako “Ceutan baino ez du balio” (edo Melillan) aipamenaren baliozkotasuna erasotzen du. SJMk ere bide hori jarraitu du antzeko beste kasu batzuetan. Are gehiago, administrazioarekiko auzi-errekurtsoren bat aurkeztu du oinarrizko eskubideak babesteko prozedura bereziaren bidez, eta horrek Fiskaltzaren esku-hartzea eskatzen du, gaiaren interes publikoagatik. Oraindik ez dugu Auzitegi Nagusiaren epairik, baina Fiskalaren alegazioak Andaluziako eta Madrilgo justizia-auzitegi nagusien epaien ildotik doaz, SJMn eta CEARen gure kasuetan defendatzen dugunari dagokionez.

SJM zorteduna da kasu honetan, baita Ceuta eta Melillatik asiloa eskatzen duten pertsonak ere. Barne Ministerioak ez du legearen interpretazio akastuna ezartzen jarraitzeko tarterik. Baina lanean jarraitu behar dugu Barne Ministerioak bere politika alda dezan, ez da nahikoa gai honi buruzko epaia betetzea. Beharrezkoa da Barne Ministerioak legea betetzea eta oinarrizko eskubideak babestea, baita Melillan eta Ceutan asiloa eskatzen dutenenak ere.

SJM sareak 58.000 pertsona baino gehiagori lagundu die 2019an

Migratzaileentzako Jesuiten Zerbitzuak (SJM) 2019ko Urteko Memoria aurkeztu du. Urte horretan, migratzaileei eta errefuxiatuei laguntza, zerbitzua eta babesa emateko eta herritartasunean sarbide osoa izateko lana areagotu eta sendotu egin da. 2019an, 58.965 pertsonari lagundu zieten SJM sareko obrek lan-arloetan.

Gizarteratzearen arloan, hau da, biztanleria migratzaileari lan egiten dugun hirietan integratzeko tresnak ematea helburu duen horretan, ia 40.000 pertsona lagundu ziren banakako arreta juridiko, laboral eta psiko-sozialean, lehen harreran eta oinarrizko orientazioan, eta enplegagarritasun- eta prestakuntza-proiektuetan.

Melillako Hegoaldeko Mugaren bulegoak aholkularitza juridikoa eskaintzen du, giza eskubideak behatzeaz gain eta iaz, 21 nazionalitatetako 530 pertsona artatu zituen, baita 130 lege-ekintza egin ere hainbat agintari eta erakundetan.

Hospitalitatean, bereziki ahulak diren derrigortutako migratzaileei harrera egiteko alorrean, 460 pertsona hartu ziren egoitzan talde laikoen, familia sareen eta komunitate erlijiosoen 70 ekimen solidario baino gehiagotan. Euskal Autonomia Erkidegoko ekintzarik berritzaileena babes komunitarioko proiektua izan da. Harrera egindako pertsonetatik 53 genero-proiektu espezifikoetan parte hartu zuten emakumeak ziren, eta harrera egindako pertsona asko bakarrik zeuden gazteak ziren.

Beste lan-ildo bat da CIEetan (atzerritarrak barneratzeko zentroetan) egotea da; boluntario eta teknikari talde bat ibiltzen da zentro horietan daudenak bisitatzen lurraldeko 5 lekutan. 2019an, urteko bederatzigarren txostena aurkezteaz gain, 1.462 bisita egin zitzaizkien 793 pertsonari; eta 61 ekintza legal egin ziren barneratze-baldintzak hobetzeko eta zentro anker horiek kentzeko lan egiteko.

Bultzada handia izan zuen Erlijioen arteko Elkarrizketaren ildoak, sinesmenen aniztasunari buruzko hiru sentsibilizazio-gune finkatu baitziren; horietatik ia 7.000 pertsona igaro ziren (gehienak ikastetxeetako ikasleak), eta kultura-trukeko mota askotako jarduerak ugaritu ziren, 1.600 pertsonak baino gehiagok parte hartu zuten.  

Emakume etorkinak eta etxeko lanen arlo estrategikoan ia 5.000 emakumeri lagundu zitzaien, batez ere lan- eta prestakuntza-arloan. Etxeko eta zaintzako lanetan eskubideak defendatzeko eta iritzi publikoa sentsibilizatzeko ildoak indartzea izan zen lanaren ardatza, bai eta agintari politikoengan eragina izatea ere. Herritarrak eta parte hartzearen arloan, ekimen berritzaile ugari egin zen auzoetan komunitate-harremanak sendotzeko eta migratzaileen autonomia eta ahotsa sustatzeko. 420 pertsona igaro ziren herritarrek parte hartzeko espazioetatik, eta 1.500 inguru aisialdiko eta denbora libreko ekimenetatik.

SJMk egiaz eskertzen ditu justizia soziala eta migratzaileen inklusio eta berdintasun handiagoa lortzea helburu duen lan hori egiten duten pertsona guztiak: 1.200 boluntario baino gehiago eta SJMren lana bultzatzen duten talde teknikoetako eta zuzendaritzako 70 kide.

Eskubidedun Migratzaileen Sareak kanpaina bat hasi du berehalako itzulketak gerarazteko

Eskubidedun Migratzaileen Sareak sentsibilizazio-kanpaina bat hasi du berehalako itzulketen edo «beroan egindako itzulketen» aurka.

Duela urte batzuetatik hona, Sareak salaketa eta defentsa lana egiten du Mugan eskubideak urratzen baitira; era berean, masiboki itzultzen diren pertsonei Elizako beste erakunde batzuekin batera laguntzen die.

Giza Eskubideen Europako Auzitegiak gai horri buruzko epaia eman zuenean gure haserrea adierazi genuen, hain zuzen ere, migratzaileen eta errefuxiatuen babesak atzera egin zuela agerian utzi genuelako.

“Beroan” egiten diren itzulketak zer diren azaldu nahi dizugu.

Badakizu zer diren berehalako itzulketak?

Ceuta eta Melillako hesitik Espainiara sartzen diren atzerritarrak ez dira sartzen mugako postu batetik, eta Atzerritarren Legeak dio, kasu horietan, zehapen-espediente bat ireki behar dela, itzultzeko administrazio-prozedura batekin izapidetzen dena.

Ceutan eta Melillan bereziki aplikatzen dira BEREHALAKO ITZULKETEN prozedurak, “Beroko itzulketak” ere deituak, eta ez dituzte betetzen giza eskubideak babesteko bermeak. Zein dira betetzen ez diren berme horiek?

  • Pertsonak ez dira identifikatzen, eta, horregatik, ez dakigu adingabeak edo asilo-eskatzaileak diren.
  • Ez dute abokaturik, eta erabaki horren aurkako helegiterik ezin dute aurkeztu.
  • Ez dago itzultzailerik, beraz: Nola jakin dezakegu jatorrian duen egoera pertsonala eta zergatik iritsi den?
  • Pertsonak babesik gabe daude. Lehen, pertsona eta erakunde batzuek dokumentatzen zuten gertatutakoa. Orain, isun larria jartzen dute. EZIN DUGU ZUZENEAN JAKIN ZER GERTATZEN DEN.

Santiago Agreloren elkarrizketa.